Je hoort vaak om je heen dat sociale media negatief kunnen zijn voor je lichaamsbeeld. Maar is dit echt zo? Heb jij zelf ook dit gevoel of valt het wel mee? Wellicht hangt het af van de content die je bekijkt. Recent hebben onderzoekers antwoord proberen te vinden op deze vragen met een studie bij jonge vrouwen.
Misschien heb je het wel eens voorbij zien komen op bijvoorbeeld Instagram: #bodypositivity of #fitspiration content. Dit lijkt in eerste instantie onschuldig en positief, maar het is maar de vraag of het werkelijk een positief effect heeft op mensen. Ben je benieuwd wat dit soort posts doen met het lichaamsbeeld? Lees dan vooral door over het onderzoek van Fioravanti en collega’s (2023)!
Kern
- Fitspiration content is gericht op het stimuleren van fysieke activiteit en gespierd worden. Het laat in posts met name vrouwen zien die sporten of sportoutfits dragen, met daarbij inspirerende quotes. Omdat er nadruk ligt op het uiterlijk en bijvoorbeeld gewichtsverlies, kan het ook slecht zijn voor je welzijn.
- Body positive content is gericht op het laten zien van meer verschillende lichamen, om te zorgen voor meer lichaamswaardering en -acceptatie onder vrouwen. Zo worden er in posts vaak vrouwen laten zien met wat grotere lichaamstypes of zonder filters.
- De resultaten van het onderzoek lieten zien dat door het dagelijks bekijken van body positivity beelden, je een beter humeur en hogere lichaamstevredenheid kunt krijgen.
- Het dagelijks bekijken van fitspiration beelden, zorgt – ten opzichte van body-positive beelden – voor een slechter humeur en dat je je uiterlijk meer met anderen gaat vergelijken.
- Dus als je je lichaamsbeeld wilt verbeteren, bekijk dan vooral de body-positive content en vermijd #fitspiration content!
Onderzoeksmethode
Wat?
Het doel was om met een experiment te onderzoeken wat het effect is van het voor één maand dagelijks bekijken van één van drie Instagram trends (body-positive, fitspiration of neutrale content) op vier psychologische variabelen (positief en negatief humeur, lichaamstevredenheid en uiterlijke vergelijking).
Hoe?
De onderzoekers maakten drie Instagram-profielen: 1) met body-positivity foto’s, 2) met fitspiration foto’s en 3) met neutrale foto’s (over bijvoorbeeld dieren, planten, landschap, reizen en steden).
De deelnemers werden willekeurig ingedeeld tot de body-positive, fitspiration of neutrale groep. Zij moesten voor één maand de gemaakte profielen en de meest populaire bijbehorende hashtags volgen (bijv. #BodyPositive, #fitmotivation of #nature).
In dezelfde maand gaven deelnemers elke dag antwoord op een aantal vragen. Negatief humeur werd gemeten als in hoeverre ze zich depressief, angstig en boos voelden. Positief humeur als in hoeverre ze zich zelfverzekerd en blij voelden. Lichaamstevredenheid werd gemeten met vragen over hoe tevreden ze zijn over hun lichaam. Verder werd gemeten in hoeverre ze hun uiterlijk vergelijken met dat van anderen.
Fun fact: De gebruikte methode is een intensieve, longitudinale meetmethode, ook wel een ‘ervaring steekproef methode’ (experience sampling method (ESM)) of dagelijks dagboekstudie genoemd.
Wie?
Er deden 122 Italiaanse Instagram-gebruikers mee. Zij waren vrouwen van gemiddeld 22 jaar, waarvan het merendeel student.
Bespreking resultaten
- Alle vrouwen lieten een toename zien in positief humeur (zelfvertrouwen/blijheid), deze toename was het sterkst bij vrouwen in de body-positive group.
- Ondanks dat het positieve humeur bij alle groepen steeg, was het opvallend dat de vrouwen die de fitspiration content volgden daarnaast ook meer negatieve gevoelens uitten (depressief, angstig, boos) ten opzichte van de body-positive groep. Er was geen verschil met de neutrale groep.
- Op het gebied van lichaamstevredenheid werd ook een toename gezien in alle groepen, deze was het sterkst in de body-positive en neutrale groep.
- Het vergelijken van hun uiterlijk met anderen nam in alle groepen toe. De fitspiration groep liet hierbij de sterkste toename zien.
- De onderzoekers hadden de toename in lichaamstevredenheid bij de fitspiration groep niet verwacht gezien eerdere studies. Het zou kunnen dat sommige mensen door de fitspiration beelden gemotiveerd raken in plaats van zichzelf (negatief) beoordelen aan de hand van de beelden.
- Opvallend was dat ook de vrouwen in de body positive groep een toename in vergelijkingen toonden. Eigenlijk kan elke focus op het lichaam, positief of negatief, dus zorgen voor het vergelijken met anderen.
Conclusie: Body positive content (gericht op het laten zien van ‘echte’ lichamen) lijkt beter voor je lichaamsbeeld en humeur dan fitspiration (gericht op motivatie om te sporten en gezond te eten), maar bij elk type content is er het risico dat je jezelf (negatief) vergelijkt met anderen.
Belangrijk: Dit onderzoek is nu alleen gedaan bij Italiaanse vrouwen, het is dus niet zeker of dit ook geldt in andere landen en groepen. Daarnaast konden de vrouwen nog steeds andere content volgen, dus vrouwen die in de body-positive groep zaten, hebben misschien ook fitspiration content gezien gedurende de maand en andersom. Genoeg om verder te onderzoeken dus!
Details
Fioravanti, G., Svicher, A., Ceragioli, G., Bruni, V., & Casale, S. (2023). Examining the impact of daily exposure to body-positive and fitspiration Instagram content on young women’s mood and body image: An intensive longitudinal study. New Media & Society, 25(12), 3266-3288. https://doi.org/10.1177/14614448211038904
Deze sci-fly werd geschreven door Aafke Swinkels (Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs en dieet.