*English follows Dutch*

Drink jij wel eens alcoholvrij? Hiermee bedoelen we drankjes die vergelijkbaar smaken en eruitzien als hun alcoholische varianten maar die geen alcohol of slechts zeer lage alcoholpercentages bevatten, zoals bijvoorbeeld 0.0% bier¹. In het Nationaal Preventie Akkoord wordt het vervangen van alcoholische drank met alcoholvrije drank ingezet als een van de strategieën om het overmatig alcoholgebruik onder studenten te verminderen². In een recent onderzoek onder studenten aan de Radboud Universiteit onderzochten we of dit daadwerkelijk gebeurt.

KERN
Alcoholgebruik onder studenten is al jaren de norm, overmatig alcoholgebruik komt veelvoudig voor en heeft negatieve consequenties op zowel korte als lange termijn (bijvoorbeeld verminderde academische prestaties, geheugenverlies, risico op verslaving en arbeidsuitval)^2-7. Het vervangen van bijvoorbeeld alcoholische bier voor alcoholvrije bier zou dus zeer waardevol kunnen zijn voor het verminderen van alcohol gerelateerde schade onder studenten. Resultaten uit het huidige onderzoek laten echter zien dat slechts 1 op de 6 studenten alcoholische dranken (gedeeltelijk) vervangt voor alcoholvrije dranken. Meer dan de helft verandert niks aan diens alcoholconsumptie maar drinkt alcoholvrije dranken als toevoeging. Daarnaast gaat een zeer klein deel van de studenten meer alcohol drinken of start daarmee, sinds ze ook alcoholvrije dranken drinken. Mogelijk kan de promotie van alcoholvrij in een kleine subgroep dus zelfs een averechts effect hebben, waarbij het bekend raken met een merk of de smaak mogelijk een opzetje is tot het consumeren van (meer) alcohol⁷. De studie laat zien dat de strategie zoals ingezet in het Nationaal Preventie Akkoord dus mogelijk voor een deel van de studenten effectief is en bij kan dragen aan het verminderen van overmatig alcoholgebruik. Echter, dit lijkt lang niet het geval voor alle studenten.

ONDERZOEKSMETHODE

WAT?
In dit onderzoek is onderzocht of universitaire studenten alcoholvrij gebruiken ter vervanging van of als toevoeging op hun alcoholconsumptie. Daarnaast is onderzocht hoe vaak en hoeveel alcoholvrij en alcohol studenten drinken en naar de relatie tussen het drinken van alcoholvrij en alcohol.

WIE?
Universitaire studenten (n = 4.331). De deelnemers maken deel uit van het longitudinale Healthy Student Life onderzoek van de Radboud Universiteit (Wave 2)⁸.

HOE?
De dataverzameling vond plaats tussen mei en juli 2022. Middels een vragenlijst werden studenten gevraagd te rapporteren of en hoe hun alcoholconsumptie veranderde sinds het drinken van alcoholvrij. Ook werd studenten gevraagd te rapporteren hoe vaak en hoeveel ze alcoholvrij en alcohol dronken. 

RESULTATEN

• 17,4% van de studenten dronk alcoholvrij ter (gedeeltelijke) vervanging van alcohol, 54,9% dronk naast alcoholvrij evenveel alcohol, 2,1% dronk naast alcoholvrij meer alcohol of startte hiermee en 25,7% wist niet hoe hun alcoholconsumptie veranderde sinds het drinken van alcoholvrij.
• 45,3% van de studenten dronk in het afgelopen half jaar alcoholvrij en 87,3% dronk alcohol.
• Op een doorsnee dag dronken studenten gemiddeld 1,21 glazen alcoholvrij en 3,73 glazen alcohol. 
• Het drinken van alcoholvrij was positief geassocieerd met het drinken van alcohol (zij het zwak). 

DETAILS
Groefsema, M. M., van Hooijdonk, K. J. M., Voogt, C. V., Hendriks, H., & Vink, J. M. (2024). Consumption of alcohol-free and alcoholic beverages among Dutch university students: Substitution or addition? Drug and Alcohol Review, 43(6), 1545–1558. https://doi.org/10.1111/dar.13905

Deze sci-fly werd geschreven door Kirsten van Hooijdonk (Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blok over roken, alcohol, drugs en dieet.

[su_spoiler title=”Referenties”]

1. Okaru, A. O., & Lachenmeier, D. W. (2022). Defining No and Low (NoLo) Alcohol Products. Nutrients, 14(18), 3873. https://doi.org/10.3390/nu14183873
2. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. (2018). Nationaal Preventieakkoord. Naar een gezonder Nederland. https://open.overheid.nl/documenten/ronl-1f7b7558-4628-477d-8542-9508d913ab2c/pdf
3. Nuijen, J., Verweij, A., Dopmeijer, J., Van Wamel, A., Van Wamel, A., Buijs, M., Van Der Horst, M., & Van Den Brink, C. (2023). Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs 2023. http://hdl.handle.net/10029/627078
4. Dopmeijer, J. M., Nuijen, J., Busch, M. C. M., Tak, N. I., van Hasselt, N., & Verweij, A. (2021). Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs. Deelrapport II. Middelengebruik van studenten in het hoger onderwijs. https://doi.org/10.21945/RIVM-2021-0195
5. White, A., & Hingson, R. (2014). The Burden of Alcohol Use: Excessive Alcohol Consumption and Related Consequences Among College Students. Alcohol Research: Current Reviews. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3908712/
6. De Goede, J., Van Der Mark-Reeuwijk, K. G., Braun, K. P., Cessie, S. L., Durston, S., Engels, R. C. M. E., Goudriaan, A. E., Moons, K. G. M., Vollebergh, W. A. M., De Vries, T. J., Wiers, R. W., & Oosterlaan, J. (2021). Alcohol and Brain Development in Adolescents and Young Adults: A Systematic Review of the Literature and Advisory Report of the Health Council of the Netherlands. Advances in Nutrition, 12(4), 1379–1410. https://doi.org/10.1093/advances/nmaa170
7. Hew, A., & Arunogiri, S. (2023). Zero alcohol, but not zero risk? Australian & New Zealand Journal Of Psychiatry, 58(1), 10–11. https://doi.org/10.1177/00048674231200399
8. Healthy Student life | Radboud University. (2024, 3 september). https://www.ru.nl/en/departments/behavioural-science-institute/healthy-student-life[/su_spoiler]

Substitution or addition? The use of alcohol-free beverages among university students.

*Disclaimer: Please note that parts of this English sci-fly were automatically translated.*

Do you drink alcohol-free? By this, we refer to drinks that taste and look similar to their alcoholic variants but contain no alcohol or only very low levels of alcohol, such as 0.0% beer¹. In the Dutch National Prevention Agreement, replacing alcoholic beverages with alcohol-free beverages is employed as one of the strategies to reduce excessive alcohol consumption among students². In a recent study involving students at Radboud University, we investigated whether this is actually happening.

CORE
Alcohol use among students has been the norm for years, excessive alcohol use is common and has negative consequences in both the short and long term (e.g., decreased academic performance, memory loss, risk of addiction and labour loss)^2-7. Thus, for example, substituting alcoholic beers for alcohol-free beers could be very valuable in reducing alcohol-related harm among students. However, results from the current study show that only 1 in 6 students (partially) substitute alcoholic beverages for alcohol-free beverages. More than half do not change their alcohol consumption at all but drink alcohol-free in addition. Furthermore, a very small proportion of students actually drink more or start drinking alcohol since drinking alcohol-free beverages. It is, therefore, possible that the promotion of alcohol-free in a small subgroup could even be counterproductive, whereby becoming familiar with a brand or taste may be a steppingstone for consuming (more) alcohol⁷. The study shows that the strategy proposed in the Dutch National Prevention Agreement may thus be effective for a subset of students and may contribute to reducing excessive alcohol consumption. However, this does not seem likely for all students.

RESEARCH METHOD

WHAT?
This study investigated whether university students use alcohol-free beverages to substitute or add to their alcohol consumption. It also examined how often and how much alcohol-free and alcoholic beverages students drink and the relationship between drinking alcohol-free and alcohol.

WHO?
University students (n = 4,331). Participants are part of Radboud University’s longitudinal Healthy Student Life study (Wave 2)⁸.

HOW?
Data collection took place between May and July 2022. Through a questionnaire, students were asked to report if and how their alcohol consumption changed since drinking alcohol-free. Students were also asked to report how often and how much they drank alcohol-free and alcohol. 

RESULTS

• 17.4% of students drank alcohol-free to (partially) replace alcohol, 54.9% drank the same amount of alcohol in addition to alcohol-free, 2.1% drank more or started drinking alcohol in addition to alcohol-free, and 25.7% did not know how their alcohol consumption changed since drinking alcohol-free.
• 45.3% of students drank alcohol-free in the past six months and 87.3% drank alcohol.
• On a typical day, students drank an average of 1.21 glasses of alcohol free and 3.73 glasses of alcohol.
• Drinking alcohol-free was positively associated with drinking alcohol (albeit weakly).

DETAILS
Groefsema, M. M., van Hooijdonk, K. J. M., Voogt, C. V., Hendriks, H., & Vink, J. M. (2024). Consumption of alcohol-free and alcoholic beverages among Dutch university students: Substitution or addition?. Drug and alcohol review, 43(6), 1545–1558. https://doi.org/10.1111/dar.13905

This sci-fly was written by Kirsten van Hooijdonk (Radboud University) for RAD-blog, the blog on smoking, alcohol, drugs and diet.