“Ik kan alleen maar zeggen dat ik me prima voel als ik niet word blootgesteld aan die definities van een ‘standaard’ lichaam. Maar zodra ik die normen zie – zoals hoeveel kilo je moet wegen om als slank te worden beschouwd of wat als aantrekkelijk wordt gezien – begin ik me angstig te voelen en ontevreden over mezelf.” (He et al., 2025).
Uit onderzoek blijkt dat mensen die vaker worden blootgesteld aan de schoonheidsidealen van de samenleving, vaker ontevreden zijn over hun lichaam en mogelijk een groter risico lopen op het ontwikkelen van eetstoornissen (Bonfanti et al., 2025). Sociale media kunnen een plek zijn waar gebruikers aan deze schoonheidsnormen worden blootgesteld. Het versterken van mediageletterdheid en het verbeteren van lichaamsfunctionaliteit kunnen cruciale strategieën zijn om gebruikers in staat te stellen negatieve gevolgen, zoals ontevredenheid over het lichaam en eetstoornissen, te voorkomen. Daarom hebben onderzoekers twee online, zelfgestuurde interventies van één sessie ontwikkeld en geëvalueerd: één gericht op het versterken van mediageletterdheid en de andere op het verbeteren van lichaamsfunctionaliteit.
KERN
- Beide interventies leidden tot significante verbeteringen in het lichaamsbeeld en de uitkomsten met betrekking tot eetstoornissen, wat erop wijst dat zelfs een korte interventie van één sessie nuttig kan zijn, met name voor mensen die tekenen van eetstoornissen vertonen.
- De acceptatie was eveneens hoog: meer dan 95% van de deelnemers gaf aan de interventie aan te bevelen, wat het potentieel voor een breder gebruik in de digitale omgeving van China onderstreept.
- De twee interventies lijken op verschillende manieren te werken: de interventie die de mediageletterdheid versterkt, is meer educatief en schaalbaar, terwijl de interventie die zich richt op lichaamsfunctionaliteit meer therapie-achtig is en mogelijk een directere route naar symptoomverbetering biedt. De interventie die de mediageletterdheid versterkt, kan dienen als een kosteneffectief en toegankelijk alternatief of aanvulling.
ONDERZOEKSMETHODEN
Wat? In dit onderzoek werden de deelnemers in drie groepen verdeeld. De ene groep nam deel aan een interventie op het gebied van mediageletterdheid, een andere groep volgde een interventie gericht op lichaamsfunctionaliteit, en de derde groep werd op een wachtlijst geplaatst en kreeg in eerste instantie geen interventie, maar kreeg de interventies aangeboden nadat het onderzoek was afgerond. De deelnemers werd gevraagd om op drie momenten vragenlijsten in te vullen over lichaamsbeeld en eetgedrag: vóór de interventie, een week later en vier weken nadat de interventie was begonnen.
Hoe? De interventie op het gebied van mediageletterdheid bestond uit één online sessie met vier onderdelen, gericht op druk om er goed uit te zien, invloed van de media en persoonlijke reflectie. De sessie omvatte activiteiten zoals het definiëren van druk om er goed uit te zien, het vergelijken van geretoucheerde afbeeldingen, het onderzoeken van schoonheidsidealen in China en het nadenken over hoe familie en cultuur lichaamsangst kunnen beïnvloeden. De interventie rond lichaamsfunctionaliteit omvatte eveneens één online sessie, waarin psycho-educatie werd gecombineerd met drie korte schrijfoefeningen gericht op de fysieke mogelijkheden van het lichaam, zintuiglijke ervaringen, fysiologische processen, zelfzorgvaardigheden, creatieve expressie en sociale communicatievaardigheden. De controlegroep op de wachtlijst kreeg toegang tot beide interventies na het invullen van de follow-upvragenlijst na vier weken.
Wie? Aan het onderzoek namen 204 volwassen Chinese vrouwen deel die sociale media gebruiken en symptomen van een eetstoornis vertoonden, gemeten aan de hand van een vragenlijst die vaak wordt gebruikt om eetgerelateerd gedrag en attitudes te beoordelen. Degenen bij wie op dat moment een eetstoornis was vastgesteld, werden uitgesloten.
RESULTATEN
- In vergelijking met de controlegroep op de wachtlijst rapporteerden vrouwen in beide interventiegroepen een significante verbetering op het gebied van lichaamswaardering, waardering van de lichaamsfuncties en flexibiliteit in het lichaamsbeeld, evenals een afname van ontevredenheid over het lichaamsvet en het vergelijken van hun uiterlijk met dat van anderen.
- Uit het onderzoek bleek dat vrouwen in beide interventiegroepen aanzienlijk beter waren gaan intuïtief eten en minder symptomen van een eetstoornis vertoonden in vergelijking met de controlegroep op de wachtlijst. Beide benaderingen leidden ook tot meer flexibiliteit in het eetpatroon, zij het op iets verschillende manieren: de interventie gericht op mediageletterdheid leverde eerder en consistenter voordelen op, terwijl de interventie gericht op lichaamsfunctionaliteit een geleidelijker effect leek te hebben dat pas bij de follow-up na vier weken duidelijker werd.
REFERENTIES
Bonfanti, R. C., Melchiori, F., Teti, A., Albano, G., Raffard, S., Rodgers, R., & Coco, G. L. (2025). The association between social comparison in social media, body image concerns and eating disorder symptoms: A systematic review and meta-analysis. Body image, 52, 101841.
He, D., Siau, C. S., Koo, H. C., Zheng, Y., He, P., & Gilcharan Singh, H. K. (2025). ‘My body isn’t perfect, and I get quite anxious’: a qualitative exploration of body image dissatisfaction among Chinese female undergraduates. BMJ open, 15(10), e099390. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2025-099390
Cheng, Y., Chen, Y., Barnhart, W. R., Chen, C., Yim, S. H., Nagata, J. M., … & He, J. (2026). Improving body image in female Chinese social media users with eating disorder symptoms: a randomized controlled trial of two online self-guided single-session interventions. Journal of Eating Disorders, 14(1), 37.
Deze sci-fly is geschreven door Calorta Tan (Radboud Universiteit) voor RAD-blog, de blog over roken, alcohol, drugs en voeding.