*English follows Dutch*

Voorbij de start
In de Nederlandse samenleving beginnen veel mensen al op jonge leeftijd te experimenteren met alcohol en drugs. Dit is niet anders voor jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB). Net als hun leeftijdsgenoten zonder beperking hebben zij doorgaans de vrijheid om hun eigen keuzes te maken, zelfs wanneer ze intra- of extramurale zorg ontvangen. Een LVB wordt gekenmerkt door beperkingen in het intellectueel functioneren en in adaptief gedrag. Voor sommige personen met een LVB is het moeilijk om weloverwogen beslissingen te nemen en weerstand te bieden aan groepsdruk, wat hun kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van een verslaving vergroot. Daarnaast gebruiken sommigen van hen alcohol of drugs als een manier om traumatische ervaringen te verwerken. Drugsdealers maken vaak misbruik van deze kwetsbaarheid en verkopen actief rondom zorginstellingen voor mensen met een LVB. Het is daarom niet verrassend dat personen met een LVB oververtegenwoordigd zijn in de reguliere verslavingszorg. Gelukkig is het onderzoek naar middelengebruik en verslavingsproblemen bij personen met een LVB het afgelopen decennium flink toegenomen. Hoewel er op deze manier vooruitgang is geboekt, staan we nog steeds aan het begin van het werkelijk begrijpen en aanpakken van de alcohol- en drugsproblematiek.

Nog steeds aan het begin
Ondanks deze vooruitgang blijft wetenschappelijke bewijs voor effectieve interventies voor deze groep zorgwekkend klein. Aan de ene kant missen zorginstellingen voor mensen met een LVB vaak de gespecialiseerde vaardigheden en benaderingen die nodig zijn om middelenstoornissen effectief aan te pakken. Aan de andere kant is de reguliere verslavingszorg vaak niet goed uitgerust om aan de unieke behoeften van cliënten met een LVB te voldoen. Deze kloof leidt tot aanzienlijke uitdagingen, waaronder moeilijkheden bij het identificeren van verslavingsrisico’s en het behalen van effectieve behandelresultaten. 

In de afgelopen jaren zijn er ondanks deze uitdagingen wel verschillende preventie- en interventieprogramma’s ontwikkeld. Seeking Safety, bijvoorbeeld, was ontwikkeld voor problemen met verslaving en trauma. In de Nederlandse databank voor effectieve interventies, Vilans, zijn momenteel echter slechts drie programma’s voor alcohol en/of drugs geregistreerd als “goed onderbouwd” en geen enkele heeft het officiële label “effectief”. “Open en alert” is een van de drie goed onderbouwde programma’s – het stimuleert het bespreekbaar maken van het onderwerp in zorginstellingen. “Sterker dan de kick” is het tweede programma en verhoogde de verandermotivatie bij 5 van de 6 deelnemers². Het derde programma heet “Take it Personal!+” en stemt interventie-oefeningen af op de aan middelengebruik gerelateerde persoonlijkheidskenmerken van de cliënt. Met succes werd daarmee de frequentie van middelengebruik verminderd bij 8 van de 12 deelnemers met een middelenstoornis³. Ook binnen een steekproef van 66 experimenteel gebruikers was “Take it Personal!” gemiddeld gezien effectiever dan de gebruikelijke zorg⁴. Hoewel deze bevindingen van onschatbare waarde zijn, vertegenwoordigen ze slechts een kleine stap vooruit ten opzichte van de omvang van het probleem binnen deze doelgroep.

Samenvattend, hoewel onderzoek en praktijk enige vooruitgang hebben geboekt, staan we nog steeds aan het begin van het begrijpen wat werkt voor mensen met een LVB, vooral in vergelijking met de aandacht die wordt gegeven aan verslavingsproblemen in de algemene bevolking. Er is nog veel werk te doen. Nieuwe interventies zijn zeker nodig, maar we hoeven niet per sé helemaal opnieuw te beginnen. Bovengenoemde programma’s laten veelbelovende resultaten zien en zouden verder ontwikkeld kunnen worden om beter tegemoet te komen aan de behoeften van deze groep mensen. Hopelijk zal onderzoek en innovatie ervoor blijven zorgen dat deze jongeren de zorg en ondersteuning krijgen die ze verdienen.

Deze blog werd geschreven door Daan Hulsmans, Radboud Universiteit, voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs en dieet.

Referenties
1. van Duijvenbode & VanDerNagel. (2019). https://doi.org/10.1159/000501679
2. Frielink et al. (2015) https://doi.org/10.1111/jir.12221
3. Gosens et al. (2024). https://doi.org/10.1016/j.beth.2023.07.007
4. Schijven et al. (2021) https://doi.org/10.1111/add.15156

 

Treatments for alcohol and drug use in youth with a mild intellectual disability: “We’re beyond the start, but still at the beginning”

Beyond the start
In Dutch society, many young people start experimenting with alcohol and drugs at an early age. This is no different for youth with a mild intellectual disability. Just like their non-disabled peers, they typically have the freedom to make their own choices, even when they receive intra- or extramural care. A mild intellectual disability is characterized by limitations in intellectual functioning and adaptive behavior. For some individuals with this diagnosis, it is difficult to make informed decisions and resist peer pressure, which may increase their vulnerability to developing an addiction. Additionally, some people use substances as a way to cope with traumatic experiences. Drug traffickers often exploit this vulnerability by selling nearby care facilities for people with mild intellectual disabilities. Therefore, it is perhaps unsurprising that on average, individuals with such a diagnosis end up being overrepresented in regular addiction care¹. Fortunately, the past decade has seen a notable increase in research on substance use and addiction problems among individuals with a mild intellectual disability. While progress has been made, we are still in the early stages of truly understanding and addressing substance use issues.

But still at the beginning
Despite this progress, the evidence base for effective interventions for this group remains alarmingly sparse. Care facilities for individuals with intellectual disabilities often lack the specialized skills and approaches necessary to effectively address substance use disorders. On the other hand, regular addiction care is sometimes ill-equipped to meet the unique needs of clients with intellectual disabilities. This gap results in significant challenges, including difficulties in identifying addiction risks and achieving effective treatment outcomes. 

In recent years, several prevention and intervention programs have been developed. For example, Seeking Safety was developed for addiction and trauma problems. However, the Dutch database for effective interventions Vilans currently only registers three programs for alcohol and/or drugs use as “well-substantiated”, while none are officially labeled as “effective” according to scientific standards. Nonetheless, some interventions have shown promise. “Open and alert” is one of the three well-substantiated programs, aiming to enable open dialogue about this topic in care organizations. “Beat the kick” is the second program and increased the motivation to change in 5 out of 6 participants². The third well-substantiated program is “Take it Personal!+”, which tailors intervention exercises to the client’s personality traits related to substance use. This program successfully reduced the frequency of substance use in 8 out of 12 participants with a substance use disorder³. Also within a sample of 66 experimental users, Take it Personal! was more effective on average than treatment as usual⁴. While these findings are valuable, they represent only a small step forward relative to the scale of the issue among this target group. 

In summary, although research and practice have made progress, we are still at the beginning of understanding what works for people with a mild intellectual disability, especially when compared to the attention given to addiction problems in the general population. There is still a great deal of work to be done. New interventions are certainly needed, but we don’t necessarily have to start from scratch. Aforementioned programs have shown promise and could be further developed to better meet the needs of this vulnerable group. Hopefully continued research and innovation will ensure that these young individuals receive the care and support they deserve.

This blog was written by Daan Hulsmans, Radboud University, for RAD-blog, the blog about smoking, alcohol, drugs and diet.