Opgestapelde kratten bier in de achtertuin van een studentenhuis, wodka woensdag bij een studentenvereniging en bierbowlen tijdens de introductieweek; alcoholgebruik lijkt bij het studentenleven te horen. Toch is voorzichtigheid hier geboden. Het drinken van veel alcoholische drankjes op een avond, zoals “binge” drinken of zelfs comazuipen, kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van studenten. Ook kan het problemen opleveren op sociaal en maatschappelijk vlak: denk bijvoorbeeld aan black-outs, onveilig seksueel gedrag, depressie, angst, extra zorgkosten, studieproblemen en -uitval.
Binnen het Healthy Student Life1 project aan de Radboud Universiteit hebben we de afgelopen jaren onder andere het alcoholgebruik van studenten in kaart gebracht. Dit onderzoek heeft al vele waardevolle inzichten opgeleverd. Zo kwamen we er bijvoorbeeld achter dat het alcoholgebruik tijdens de coronacrisis veel lager was dan voorheen, maar dat meteen na de crisis er sprake leek te zijn van een ‘inhaalslag’2. Ook ontdekten we dat er in sommige gevallen sprake is van een ‘curvilineaire’ relatie tussen alcohol en mentaal welbevinden. Dat betekent dat niet-drinkende studenten iets hoger scoren op depressieve symptomen dan matig drinkende studenten, maar dat zwaar drinkende studenten juist (veel) meer depressieve symptomen rapporteren dan hun matig drinkende medestudenten3. Verder bleek dat de studenten die regelmatig alcohol drinken ook vaker andere middelen (zoals nicotine en drugs) gebruiken4. Het mentaal welbevinden van deze studenten was minder goed dan van de groep studenten met een overwegend gezonde leefstijl. Anderzijds was hun mentaal welbevinden wel beter dan de groep studenten die ander risicogedrag lieten zien (geen middelengebruik, maar problematisch internetgebruik en een slechtere slaapkwaliteit)4. Tenslotte zagen we dat bijna de helft van de studenten ook wel eens alcoholvrije drankjes drinken, maar slechts 17% van deze studenten drinkt het als vervanging van alcoholhoudende drankjes terwijl 57% niet minder alcohol is gaan drinken sinds ze ook alcoholvrij drinken5.
Recent zijn er twee nieuwe projecten gestart waarmee we verder inzoomen op het alcoholgebruik van studenten. In het ene project ligt de focus op studentenverenigingen en studentenhuizen, omdat mogelijk daar de sleutel ligt voor het denormaliseren van overmatig alcoholgebruik in het studentenleven. In het tweede project6 gaan we kijken of we samen met studenten (in co-creatie) tot een passende challenge kunnen komen waarbij ze met elkaar een maand geen alcohol drinken (IkPas7). Het is de verwachting dat als studenten hun alcoholgebruik tijdelijk op pauze zetten, dit zorgt voor bewustwording van alcoholgebruik (van zichzelf en van anderen), positieve gevolgen heeft (lichamelijk en mentaal) en van invloed is op de sociale drinknorm (het kan ook gezellig zijn zonder dat je drinkt).
Op 21 november 2024 tijdens de “Empowering the Young” dag8 hebben promovendi al waardevolle informatie opgehaald die ze kunnen gebruiken om de hierboven beschreven projecten succesvol op te starten. Wat ook luid en duidelijk naar voren kwam tijdens deze dag is hoe belangrijk het is om niet alleen onderzoek te doen over, maar vooral ook samen met de doelgroep. Alleen studenten zelf kunnen namelijk aangeven wat hen zou motiveren om een tijdje minder of geen alcohol te drinken. Ik kijk heel erg uit naar deze nieuwe manier van (samen) onderzoek doen, laten we (alcoholvrij) proosten op een mooie samenwerking!
Deze blog werd geschreven door Jacqueline Vink (Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs en dieet.
Referenties
1. Healthy Student Life | Radboud University. https://www.ru.nl/afdelingen/behavioural-science-institute/healthy-student-life
2. J.M. Vink/ Na corona drinken studenten eerder meer dan minder. Socialevraagstukken.nl https://www.socialevraagstukken.nl/na-corona-drinken-studenten-eerder-meer-dan-minder/
3. B. v Beuningen, S. Simons, K. van Hooijdonk, T. van Noorden, S. Geurts, J.M. Vink. Is the association between alcohol consumption and mental well-being in university students linear, curvilinear or absent? Subst Use Misuse. 2024
4. K.J.M. van Hooijdonk, S. Simons, T. van Noorden, S. Geurts, J.M. Vink. Prevalence and clustering of health behaviours and the association with mental well-being and socio-demographic factors in a Dutch university sample. Preventive Medicine Reports 2023
5. M. Groefsema, K.J.M. van Hooijdonk, C Voogt, H. Hendriks, J.M. Vink. A survey study on the alcohol-free and alcohol consumption patterns among Dutch university students. Drug Alc Rev. 2024
6. ZonMW subsidie voor project ‘de sociale omgeving van studenten en een interventie gericht op hun alcoholgebruik (SOSIAL)’ https://projecten.zonmw.nl/nl/project/de-sociale-omgeving-van-studenten-en-een-interventie-gericht-op-hun-alcoholgebruik-sosial
7. Ik Pas website. https://ikpas.nl/8 Empowering the Young: insights, innovation and collaboration. LinkedIn Behavioural Science Institute, Radboud University. https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7265731883563372545/
8. Empowering the Young: insights, innovation and collaboration. LinkedIn Behavioural Science Institute, Radboud University. https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7265731883563372545/[/su_spoiler]
Geef een reactie