Alcoholprijzen stijgen, drugsgebruik neemt toe: toeval of niet?

‘Drugsgebruik onder jongeren stijgt: ‘Ze denken de wereld aan te kunnen’’ luidt de titel van een nieuwsartikel van NPO Radio 1. Vervolgens wordt het artikel gestart met de zin ‘Een pilletje op een festival is goedkoper dan de hele dag alcohol drinken’.¹ Dit roept vragen op. Hoe zit het tegenwoordig met het alcoholgebruik onder jongeren? En hoe zit het met het drugsgebruik bij deze groep? Zijn drugs een alternatief voor alcohol, zeker wanneer de prijzen voor alcohol zo hoog liggen?

In Nederland is het alcoholgebruik onder jongeren tussen 2003 en 2014 flink gedaald en vervolgens is het redelijk stabiel gebleven. De daling leek onder andere te komen door beleidsmaatregelen, zoals de verhoging van de alcoholleeftijd en verschillende bewustwordingscampagnes over de negatieve effecten van alcoholgebruik.² Ook de hogere alcoholprijzen, zoals in Schotland door de Minimum Unit Pricing, hebben tot minder alcoholgebruik geleid.^3,4

Waar het alcoholgebruik onder jongeren is afgenomen, is het gebruik van verschillende drugs onder jongeren de afgelopen jaren juist toegenomen.⁵ Uit onderzoek is gebleken dat het gebruik van XTC, cocaïne en amfetamine in Nederland boven het Europees gemiddelde ligt.⁶ Daarnaast toonde onderzoek dat veel jongeren die het afgelopen jaar geen drugs hebben gebruikt het normaal vinden als anderen af en toe of regelmatig drugs gebruiken.⁷  

Jongeren hebben verschillende motieven voor alcohol- en drugsgebruik. Deze redenen zijn het versterken van plezier, sociale interactie, conformiteit, het omgaan met angst of depressie, verveling, zelfontplooiing en prestatieverbetering.⁸Het is mogelijk dat jongeren, nu ze minder alcohol gebruiken, op zoek gaan naar andere middelen om deze behoeften te vervullen. 

We weten nu dat het alcoholgebruik de afgelopen jaren is gedaald, onder andere door de stijging van de alcoholprijzen. Daarnaast valt op te merken dat jongeren de laatste jaren meer drugs gebruiken. Gezien het feit dat het gebruik van alcohol en drugs onder dezelfde motieven vallen, is het dan zo dat jongeren drugs gebruiken omdat het goedkoper is dan alcohol? Zowel in Schotland als in Australië is er geen significante invloed gevonden van een verhoogde alcoholprijs op het drugsgebruik.^3,9

Wordt dus de conclusie dat jongeren vanwege de prijs naar drugs grijpen, zoals het NPO-artikel suggereert, misschien te snel getrokken? Of is het zo dat dat de context in Schotland en Australië dermate anders is dat het effect in Nederland mogelijk wel gevonden kan worden? Zo kent Nederland bijvoorbeeld het gedoogbeleid, wat invloed kan hebben op de toegankelijkheid en normalisering van drugsgebruik. Of zoeken Nederlandse jongeren toch naar andere manieren om te experimenteren en hun ervaringen te verrijken, los van prijsfactoren? Het blijft een interessant vraagstuk, dat verdere verdieping vereist om zo de relatie tussen alcoholgebruik, alcoholprijzen en drugsgebruik in kaart te brengen. 

Deze blog werd geschreven door Vera van der Schoof voor de cursus Recente Ontwikkelingen in Risicogedrag, master PWO, 2024.

Referenties

1. NPO Radio 1. (2024, oktober 5). Drugsgebruik onder jongeren stijgt: ‘Ze denken de wereld aan te kunnen’. Spraakmakers KRO-NCRV. Geraadpleegd op 5 oktober 2024. https://www.nporadio1.nl/nieuws/gezondheid/506abbff-7668-46ac-97da-6d907c045328/drugsgebruik-jongeren-stijgt-ze-denken-de-wereld-aan-te-kunnen
2. Trimbos-instituut. (n.d.). Cijfers alcoholgebruik jongeren. Expertisecentrum Alcohol. Geraadpleegd op 4 oktober 2024, van https://www.trimbos.nl/kennis/alcohol/alcohol-in-cijfers/cijfers-alcoholgebruik-jongeren/
3. Public Health Scotland. (2023). Evaluating the impact of minimum unit pricing for alcohol in Scotland: Final report. https://publichealthscotland.scot/media/20366/evaluating-the-impact-of-minimum-unit-pricing-for-alcohol-in-scotland-final-report.pdf
4. Burton, R., Henn, C., Lavoie, D., O’Connor, R., Perkins, C., Sweeney, K., Greaves, F., Ferguson, B., Beynon, C., Belloni, A., Musto, V., Marsden, J., & Sheron, N. (2017). A rapid evidence review of the effectiveness and cost-effectiveness of alcohol control policies: an English perspective. The Lancet, 389(10078), 1558–1580. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)32420-5
5. Van Beek, R., Monshouwer, K., Schutten, F., Den Hollander, W., Andree, R., & Van Laar, M. (2023). Het Grote Uitgaansonderzoek 2023 Uitgaanspatronen, middelengebruik, gezondheid en intentie tot stoppen of minderen onder uitgaande jongeren en jongvolwassenen. Trimbos-instituut. https://sociaalweb.nl/wp-content/uploads/po_assets/934507.pdf
6. Van Laar, M., Beenakkers, E., & Cruts, G. (2021). Nationale Drug Monitor: Jaarbericht 2020. Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1862-jaarbericht-nationale-drug-monitor-2020/.
7. Hilbink, A., Ketelaars, D., van Tilburg, L., van Duijnhoven, M., & Dijkstra, B. (2024). Drugsgebruik en normalisatie ervan bij jong-volwassenen; monitor naar drugsgebruik. Tijdschrift Voor Psychiatrie, 66(3): 130-136. https://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/nl/artikelen/article/50-13303_Drugsgebruik-en-normalisatie-ervan-bij-jongvolwassenen-monitor-naar-drugsgebruik.
8. Biolcati, R., & Passini, S. (2019). Development of the Substance Use Motives Measure (SUMM): A comprehensive eight-factor model for alcohol/drugs consumption. Addictive Behaviors Reports, 10, 100199. https://doi.org/10.1016/j.abrep.2019.100199
9. Miller, P. & Droste, N. (2013). Alcohol price considerations on alcohol and illicit drug use in university students. Journal Of Alcoholism And Drug Dependence, 1(2). https://doi.org/10.4172/2329-6488.1000109

 

Rising alcohol prices, increasing drug use: Coincidence or not?

Disclaimer: Please note that parts of this blog have been automatically translated.

‘Drug use among young people on the rise: ‘They think they can take on the world’” is the title of a news article from NPO Radio 1. Then the article starts with the sentence ‘A pill at a festival is cheaper than drinking alcohol all day’.¹ This raises questions. What about alcohol consumption among young people these days? And what about drug use among this group? Are drugs an alternative to alcohol, especially when alcohol prices are so high?

In the Netherlands, alcohol consumption among young people fell substantially between 2003 and 2014 and then remained fairly stable. The decline seemed to be due in part to policy measures, such as raising the alcohol age and various awareness campaigns about the negative effects of alcohol consumption.² Higher alcohol prices, such as in Scotland due to Minimum Unit Pricing, have also led to less alcohol consumption.^3,4

While alcohol use among young people has declined, the use of various drugs among young people has actually increased in recent years.⁵ Research has shown that the use of XTC, cocaine and amphetamine in the Netherlands is above the European average.⁶ In addition, research showed that many young people who have not used drugs in the past year find it normal if others use drugs occasionally or regularly.⁷ 

Young people have different motives for alcohol and drug use. These reasons include enhancing pleasure, social interaction, conformity, coping with anxiety or depression, boredom, self-fulfillment, and performance enhancement.⁸ It is possible that as young people use less alcohol, they may seek other means to fulfill these needs.

We now know that alcohol consumption has declined in recent years, due in part to the increase in alcohol prices. It is also worth noting that young people have been using drugs more in recent years. Given that alcohol and drug use fall under the same motives, is it the case that young people use drugs because it is cheaper than alcohol? In both Scotland and Australia, no significant influence of increased alcohol prices on drug use has been found.^3,9

So is the conclusion that young people turn to drugs because of price, as the NPO article suggests, perhaps drawn too quickly? Or is it that that the context in Scotland and Australia is so different that the effect might be found in the Netherlands? For example, the Netherlands has a policy of tolerance, which may influence the accessibility and normalization of drug use. Or are Dutch youth still looking for other ways to experiment and enrich their experiences, regardless of price factors? It remains an interesting issue that requires further exploration in order to map the relationship between alcohol consumption, alcohol prices and drug use.

This blog was written by Vera van der Schoof for the course Recent Developments in Risk Behavior, Master’s Program PWO, 2024.