Een kieskeurige eter is iemand die erg selectief is qua eten en vaak een beperkte voedselvoorkeur heeft. Bij kinderen is kieskeurig eten een normale fase in hun ontwikkeling. Ze weigeren dan veel voedsel en zeggen ‘lust ik niet’, maar meestal gaat dit weer voorbij en breiden kinderen hun eetpatroon vanzelf uit. Toch zijn er ook volwassenen die kieskeurige eters zijn. Soms al hun hele leven, soms begint het pas in de volwassenheid.
Voor kieskeurige eters is het lastig om uit eten te gaan of bij anderen te eten. Vaak eten ze maar een paar bekende of ‘veilige’ voedingsmiddelen. Ze kunnen afkeer hebben van bepaalde texturen (bijvoorbeeld zacht, slijmerig of knapperig), of van de geur of het uiterlijk van een gerecht. Ook kunnen ze moeite hebben met gemengd eten (gerechten waar ingrediënten door elkaar zitten zoals een stoofpotje).
Kern
Erfelijke aanleg lijkt een belangrijke rol te spelen bij kieskeurig eten in volwassenen. Omgevingsinvloeden zijn ook belangrijk, maar de gezinsomgeving uit de kindertijd lijkt geen rol te spelen. Dit is in lijn met andere studies naar voedselvoorkeur of (ernstige) afkeer. Belangrijke vervolgstappen zijn: (1) de specifieke genen te vinden die een rol spelen bij kieskeurig eten, zodat er meer inzicht verkregen wordt in het onderliggende mechanisme zoals bijvoorbeeld smaakgevoeligheid of controle/dwangmatigheid. En (2) de omgevingsinvloeden in kaart te brengen, met het oog op ondersteuning voor kieskeurige eters.
ONDERZOEKSMETHODE
WAT?
In de voorstudie was de onderzoeksvraag: Welke vragenlijstscores kunnen gebruikt worden om kieskeurig eten te meten? En in de hoofdstudie was de onderzoeksvraag: Hoe groot is de rol van erfelijke aanleg bij kieskeurig eten in volwassenen?
WIE?
Voor de voorstudie: 414 Nederlandse volwassenen met een gemiddelde leeftijd van 35 jaar. De groep bestond voor 77% uit vrouwen. Voor de hoofdstudie: 8016 tweelingen uit het Nederlands Tweelingen Register. Hun gemiddelde leeftijd was 35 jaar, en 69% van de groep bestond uit vrouwen.
HOE?
In de voorstudie: de deelnemers vulden verschillende gevalideerde vragenlijsten in over voedselvoorkeur, het vermijden van bepaald voedsel, voedsel neofobie (angst voor onbekend voedsel) en kieskeurig eten. Alle scores werden vergeleken met de ‘gouden standaard’ om kieskeurig eten te bepalen. In de hoofdstudie: door de scores voor kieskeurig eten van eeneiige en twee-eiige tweelingparen met elkaar te vergelijken kan met wiskundige modellen geschat worden hoe groot de relatieve bijdrage is van: erfelijke aanleg, gedeelde gezinsomgeving en unieke omgeving (samen 100%).
RESULTATEN
In de voorstudie bleek dat een vragenlijst over voedselvoorkeur geschikt was om ‘picky eating’ (kieskeurig eten) te meten bij volwassenen. In deze vragenlijst werd voor 85 verschillende soorten voedsel en drankjes gevraagd hoe smakelijk ze worden gevonden, op een schaal van 0 (heel vies) tot 10 (heel lekker). Vervolgens bleek uit de tweelingstudie dat de individuele verschillen in kieskeurig eten (op basis van de voedselvoorkeurvragenlijst) voor 49% worden bepaald door verschillen in erfelijke aanleg, terwijl de rest van de verschillen worden bepaald door de (unieke) omgeving. Opvallend genoeg heeft de omgeving waarin iemand opgroeit geen invloed op kieskeurig eten op latere leeftijd
DETAILS
Emma A Koenders, Laura W Wesseldijk, Dorret I Boomsma , Junilla K Larsen, Jacqueline M Vink. Heritability of adult picky eating in the Netherlands. Appetite 2024 Apr 1:195:107230. doi: 10.1016/j.appet.2024.107230. Epub 2024 Jan 24.
Deze sci-fly is geschreven door Prof. dr. Jacqueline Vink (Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs & dieet.
Geef een reactie