Lighting up, feeling down? Is er een verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen bij verschillende leeftijdsgroepen?

2–4 minuten

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat rokers meer depressieve symptomen rapporteren dan niet-rokers. Daarom hebben onderzoekers zich de afgelopen jaren gericht op het beter begrijpen van de rol van nicotine (de werkzame stof in sigaretten) bij de ontwikkeling van depressieve symptomen. In dit nieuwe onderzoek hebben we voor een unieke benadering gekozen door het verband tussen het roken van tabak en de daaropvolgende ervaring van depressieve symptomen te vergelijken in drie leeftijdsgroepen: adolescenten, jongvolwassenen en volwassenen.

KERN

Bevindingen: Over de drie leeftijdsgroepen (adolescenten, jongvolwassenen en volwassenen) heen vond dit onderzoek geen sterk bewijs voor een verband tussen het roken van tabak en het daaropvolgende ervaren van depressieve symptomen binnen een periode van 0,5 tot 2 jaar. Er was ook geen bewijs voor een effect van iemands verhouding tussen gewicht en lengte (Body Mass Index; BMI) of geslacht op dit verband.

Belangrijkste conclusie: Dit onderzoek suggereert dat roken geen significante rol speelt bij het voorspellen van latere depressieve symptomen bij niet-klinische steekproeven van adolescenten, jongvolwassenen en volwassenen. Andere factoren spelen mogelijk een belangrijkere rol.

Aanbevelingen: Toekomstig onderzoek zou kunnen voortbouwen op de bevindingen van het huidige onderzoek door: 1) steekproeven van mensen die vaker en meer roken te onderzoeken; 2) meer objectieve maten van rookgedrag (zoals biomarkers in haar of bloed) te gebruiken in plaats van afhankelijk te zijn van zelfrapportage; 3) in te zoomen op kortere tijdsperioden (bijv. dagelijkse schommelingen) of langere tijdsperioden (bijv. >2 jaar); 4) andere factoren dan BMI en geslacht te onderzoeken die mogelijk het verband tussen roken en later ervaren van depressieve symptomen beïnvloeden.

ONDERZOEKSMETHODEN

Wat? Voor drie leeftijdsgroepen werd in deze studie het volgende onderzocht: 1) het verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen, en 2) of dit verband sterker of zwakker zou zijn afhankelijk van iemands BMI, en 3) of het mogelijke effect van BMI verschillend was voor mannen en vrouwen.

Wie? Deelnemers waren 2.003 adolescenten (gemiddelde leeftijd = 13,8 jaar), 8.545 jongvolwassenen (gemiddelde leeftijd = 21,6 jaar) en 713 volwassenen (gemiddelde leeftijd = 45,3 jaar) uit Nederland.

Hoe? Er werden drie bestaande datasets gebruikt die allemaal bestonden uit drie enquêtemetingen over een periode van 1,5 tot 2 jaar. Deze enquêtes bevatten vragen over onder andere rookgedrag en het ervaren van depressieve symptomen. In de analyses classificeerden we deelnemers als blootgesteld aan het roken van tabak wanneer deelnemers één keer per week of meer rookten (adolescenten) of wanneer deelnemers meer dan één keer per week rookten (jongvolwassenen/volwassenen). Het verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen werd geanalyseerd met behulp van ‘Structural Equation Models’.

BEVINDINGEN

  1. Er is geen sterk bewijs gevonden voor een verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen, in alle leeftijdsgroepen.
  2. Het onderzoek leverde ook geen sterke ondersteuning voor een effect van BMI op de sterkte van het verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen.
  3. Het effect van BMI op het verband tussen het roken van tabak en het later ervaren van depressieve symptomen verschilde ook niet voor mannen en vrouwen.
  4. Aanvullende analyses onder volwassenen gaven aan dat bij volwassen vrouwen, maar niet bij volwassen mannen, depressieve symptomen leken toe te nemen met het roken van tabak.

DETAILS

Van Hooijdonk, K. J. M., van den Broek, N., Tan, C. Y., Vink, J. M., & Larsen, J. (2025). Current nicotine use and the development of depressive symptoms across adolescence and adulthood: A multi-dataset study exploring moderation effects of body mass index and sex. International Journal of Mental Health and Addiction. https://doi.org/10.1007/s11469-025-01484-4

Deze sci-fly is geschreven door Kirsten van Hooijdonk (Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs & dieet.


Ontdek meer van Over RAD blog

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Geef een reactie

Ontdek meer van Over RAD blog

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder