Steeds meer scholen leggen het gebruik van smartphones tijdens schooluren aan banden. Ongeveer 40% van de landen ter wereld (zoals Nederland, Frankrijk, Turkije, Bangladesh en Australië) heeft hier inmiddels wetten voor ingevoerd. Sommige scholen passen smartphonebeperkingen alleen toe tijdens de lessen (gedeeltelijk verbod), andere gedurende de gehele schooldag (volledig verbod). Omdat nog onduidelijk is wat deze maatregelen betekenen voor het welzijn en de sociale verbondenheid van adolescenten, onderzocht deze studie beide typen verboden en mogelijke verschillen per geslacht.
KERN
- De resultaten zijn gemengd: Een volledig verbod hing, in vergelijking met een gedeeltelijk verbod, samen met minder schermtijd, maar niet met problematisch socialemediagebruik, welzijn en pesten.
- Tegen de verwachting in was een volledig verbod, vergeleken met een gedeeltelijk verbod, gerelateerd aan minder verbondenheid met docenten en, uitsluitend onder meiden, aan minder schoolverbondenheid.
- Een strenger smartphonebeleid lijkt dus niet beter te zijn.
- De bevindingen vragen om vervolgonderzoek met een longitudinaal of (quasi-)experimenteel ontwerp om vast te stellen hoe verschillende vormen van smartphoneverbod samenhangen met veranderingen in het welzijn en de schoolverbondenheid van leerlingen.
- De resultaten suggereren dat bij het bevorderen van welzijn mogelijk meer nodig is dan alleen strengere regels voor smartphonegebruik, zoals aandacht voor de bredere sociale, educatieve en digitale omgevingen van jongeren.
ONDERZOEKSMETHODE
WAT? De onderzoekers onderzochten of het type smartphoneverbod samenhing met socialemediagebruik, welzijn, sociale verbondenheid en (cyber)pesten, en of deze verbanden verschilden tussen jongens en meiden.
WIE? Er deden 1398 leerlingen mee uit jaar 3 t/m 6 van 24 Nederlandse middelbare scholen (678 jongens, 687 meiden, en 33 leerlingen die hun geslacht liever niet aangaven). De gemiddelde leeftijd was 16,2 jaar (SD = 1,2 jaar).
HOE? De dataverzameling vond plaats tussen september 2024 en februari 2025. Leerlingen vulden tijdens schooluren een online enquête in van ongeveer 30 minuten. Eén schoolmedewerker rapporteerde of de school een gedeeltelijk smartphoneverbod (alleen in de klas) of een volledig verbod (in de hele school) hanteerde. Met een multilevel regressie werden de associaties onderzocht.
RESULTATEN
- Het type smartphoneverbod was niet significant geassocieerd met problematisch sociale mediagebruik, welzijn (levenstevredenheid, eenzaamheid, fysieke klachten, emotionele klachten en vermoeidheid), (cyber)pesten en verbondenheid met klasgenoten.
- Leerlingen in scholen met een volledig verbod hadden een lagere kans op hoge schermtijd (>3 uur per dag) in hun vrije tijd dan in scholen met gedeeltelijk verbod. Wanneer de analyses apart voor jongens en meiden werd uitgevoerd, was dit verband echter niet langer significant.
- Bij meiden was ervaren schoolverbondenheid lager op scholen met een volledig verbod dan op scholen met een gedeeltelijk verbod.
- Zowel meiden als jongens rapporteerden lagere leerling-docent verbondenheid bij een volledig verbod.
- Let op: omdat er geen baseline meting was vóór de invoering van het smartphoneverbod (2024), is niet duidelijk of het smartphonebeleid veranderingen in welzijn of verbondenheid heeft veroorzaakt.
DETAILS
Vanluydt, E., van den Eijnden, R., Vonk, L., Putrik, P., van Amelsvoort, T., Delespaul, P., Levels, M., & Huijts, T. (2026). Disconnect to reconnect: How variations between types of smartphone bans influence students’ well-being and social connectedness in dutch secondary education. Journal of Youth and Adolescence, 55, 551–569. https://doi.org/10.1007/s10964-025-02313-6
Deze sci-fly werd geschreven door Aafke Swinkels (Radboud Universiteit), voor RAD-blog, het blog over Roken, Alcohol, Drugs en Dieet.
Geef een reactie