Terugval bij verslaving hangt vaak samen met impulsief gedrag. In dit ‘theoretische’ artikel stellen wij voor dat EMDR-behandeling – een behandeling die klassiek bestaat uit series van oogbewegingen die nu vooral bij trauma wordt gebruikt – ook kan helpen bij verslaving, door verslavingsprikkels minder krachtig te maken. Craving (sterk verlangen of hunkering naar een middel) speelt namelijk een grote rol bij verslaving.
Wij denken dat EMDR-behandeling ervoor kan zorgen dat mensen minder snel craving ervaren als ze iets zien of ervaren dat hen aan hun verslaving doet denken, zoals drank, drugs, stress of specifieke emoties. Tot nu toe is er weinig goed onderzoek gedaan naar het inzetten van EMDR-behandeling bij verslaving. Sommige studies laten hoopvolle resultaten zien, bijvoorbeeld wanneer de behandeling zich richt op belangrijke situaties in het heden waarin iemand hunkert naar een middel. Er is nog meer onderzoek nodig om dit te bevestigen. Om dit onderzoek goed op te zetten, is het belangrijk om te begrijpen hoe EMDR-behandeling waarschijnlijk het beste ingezet zou kunnen worden om verslaving te temmen. Het doel van het huidige artikel was om hier meer inzicht in te verschaffen.
Waarom zou EMDR-behandeling verslaving temmen?
Wij stellen voor om EMDR-behandeling aan te passen aan de persoonlijke, ‘craving-oproepende’ situatie van een cliënt, en daarbij niet zozeer oude herinneringen te behandelen, maar juist persoonlijke beelden, situaties of emoties die op dit moment craving oproepen. Door het werkgeheugen te belasten tijdens EMDR, worden verslavingsherinneringen waarschijnlijk minder sterk. In dit artikel stellen wij specifiek voor dat deze belasting van het werkgeheugen tot effecten leidt, omdat mensen veranderingen ervaren in hun verwachtingen en overtuigingen (‘ik kan dit middel weerstaan’). Dit proces kan leiden tot het onderdrukken en bijwerken van verslaving gerelateerde (geconditioneerde) herinneringen. Zo worden reacties op verslavingsprikkels verminderd. Fysiologische activatie tijdens het ophalen van actuele ‘craving’ herinneringen kan optimale therapieomstandigheden creëren die de effectiviteit van EMDR-therapie vergroten.
EMDR kan ook invloed hebben op hoe levendig en emotioneel een herinnering aanvoelt. Wij stellen op basis van de trauma literatuur voor dat deze effecten een minder directe invloed lijken te hebben. Maar ze kunnen wel helpen om verslavingsherinneringen verder te verzwakken en aan te passen. Dit zou uiteindelijk kunnen leiden tot minder trek, minder verslavingsgedrag en minder kans op terugval. Dus craving temmen? Goed onderzoek naar EMDR-behandeling, én waarom deze behandeling werkt, lijkt zinvol!
Referentie
Larsen, J. K., Markus, W., Wiers, R. W., & de Jongh, A. (2025). Targeting craving with EMDR therapy: Future directions. Addictive Behaviors, 164, 108288. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2025.108288
Deze sci-fly werd geschreven door dr. Junilla Larsen (Radboud Universiteit) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs en dieet.
Geef een reactie