Misschien heb je het voorbij zien komen: de afgelopen weken sloegen verschillende instanties alarm na incidenten met jongeren die THC-vapes gebruikten [1]. Kinderen die moesten overgeven, flauwvielen op school, of zelfs in het ziekenhuis belandde. De THC-vape lijkt een relatief nieuw fenomeen in Nederland. Waarom zijn ze opeens zo populair, wat zit er eigenlijk in, en – misschien nog wel belangrijker – waarom zijn ze problematisch?
E-sigaretten en nicotine-vapes zijn al langer geliefd onder jongeren. Ze worden vaak gezien als een modern en minder schadelijk alternatief voor het roken van een sigaret of een joint. Daarnaast hebben ze vaak lekkere smaakjes, wat ze extra aantrekkelijk maakt. De THC-vape bevat de stof tetrahydrocannabinol, een werkzame en psychoactieve stof uit cannabis. De vape is makkelijk mee te nemen en de geur zou minder sterk zijn. Ook zijn ze makkelijk te verkrijgen: via vrienden, sociale media, of webshops. Op deze manier blijft het gebruik discreet en is dit makkelijker te verstoppen voor ouders of docenten. Waar de THC-vapes in Nederland recentelijk aan populariteit winnen, is deze in de Verenigde Staten al jaren populair [2].
Maar waarom zijn deze THC-vapes zo problematisch?
Veel jongeren denken dat een THC-vape hetzelfde effect heeft als een joint. In werkelijkheid bevatten ze echter vaak veel hogere concentraties THC of zelfs een synthetische variant van cannabis, ook wel bekend als ‘Spice’ [3]. Deze stoffen kunnen veel krachtiger en gevaarlijker zijn dan ‘gewone’ cannabis. Jongeren weten vaak niet precies wat ze gebruiken, en doseren is erg lastig. Gevolgen variëren van angst, misselijkheid en hallucinaties tot flauwvallen, epileptische aanvallen of zelfs een psychose [4]. Ernstige incidenten, waaronder overlijdens, zijn ook al gemeld [5].
Daarnaast speelt ook verslaving een grotere rol. De hoge potentie maakt dat een kleine hoeveelheid al een sterk effect kan veroorzaken. Hierdoor kan ook de tolerantie snel ontwikkelen, wat vervolgens weer kan leiden tot een grotere kans op afhankelijkheid wat stoppen lastiger maakt [3, 5]. Jongeren lopen daarbij extra risico: hun brein is nog volop in ontwikkeling en blijkt gevoeliger voor geheugen- en leerproblemen bij intensief gebruik. Ook hangt veel en regelmatig gebruik in deze periode samen met het ontwikkelen van verslaving en een daling van het IQ [6].
Deze problemen met THC-vapes worden versterkt door een markt met steeds meer stoffen van wisselende sterkte, die bovendien geconcentreerder lijken te worden. Zowel bij Spice als bij andere designer drugs is dit lastig te reguleren. Er verschijnen voortdurend nieuwe varianten van deze stoffen op de markt, zoals de synthetische cannabinoïden die onder de naam Spice verkocht worden, die eenvoudig online te bestellen zijn en waarvan de precieze samenstelling vaak onbekend is. Wetgeving en beleid loopt hierdoor vaak achter op de technologische ontwikkelingen. Het goede nieuws is dat hele groepen designer drugs, waaronder de synthetische cannabis, verboden zijn sinds 1 juli 2025 [5], al betekent dit niet dat het gebruik daarmee ook stopt.
Samengevat
De THC-vape is populair vanwege gemak, discretie, en het moderne en (onterechte) gezondere imago. Maar de risico’s zijn groot, zoals niet alleen de recente incidenten in Nederland, maar ook internationale ontwikkelingen laten zien. Als beleid en handhaving achterblijven of tekortschieten, blijft voor ons de vraag hoe we als samenleving – ouders, scholen, vrienden – omgaan met de opkomst van dit soort nieuwe drugs.
Deze blog werd geschreven door Joëlle Schokker (Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit Nijmegen) voor RAD-blog, het blog over roken, alcohol, drugs en dieet.
Referenties
[1] NOS. (2025, 11 september). Zorginstanties slaan alarm om gebruik THC-vape onder scholieren. NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2582008-zorginstanties-slaan-alarm-om-gebruik-thc-vape-onder-scholieren.
[2] Chung, J., Lim, C. C., Stjepanović, D., Hall, W., Connor, J. P., & Chan, G. C. (2025). Adolescent Cannabis Vaping Trends (2021–2023): Delta-9-Tetrahydrocannabinol, Cannabidiol, and Synthetic Cannabinoids. American Journal of Preventive Medicine, 107655.
[3] Van Amsterdam, J., Niesink, R., & Brunt, T. (2014). De gezondheidsrisico’s van Spice-gebruik. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) / Utrecht: Trimbos-instituut. https://www.rivm.nl/sites/default/files/2018-11/Gezondheidsrisico%27s%20van%20Spice-gebruik.pdf.
[4] Trimbos-instituut. (z.d.). Wat is synthetische wiet? (Synthetische cannabinoïden, K2, spice). DRUGSinfo. Geraadpleegd op 18 september 2025, van https://www.drugsinfo.nl/overige-middelen/wat-zijn-synthetische-cannabinoiden/
[5] Jellinek. (2025, september). Wat zijn synthetische cannabinoïden (Spice) en wat zijn de risico’s? Geraadpleegd op 18 september 2025, van https://www.jellinek.nl/vraag-antwoord/wat-is-spice/
[6] Volkow, N. D., Baler, R. D., Compton, W. M., & Weiss, S. R. B. (2014). Adverse health effects of marijuana use. New England Journal of Medicine, 370(23), 2219–2227. https://doi.org/10.1056/NEJMra1402309
Geef een reactie